2K-lijm correct gebruiken: In deze blog leggen we uit hoe 2-componentenlijmen werken en waarop u moet letten bij mengverhouding, duokoker, lijmmenger, doseerpistool, oppervlaktevoorbereiding, lijmapplicatie en uitharding.
2-componentenlijmen, kortweg 2K-lijmen, worden gebruikt wanneer materialen duurzaam en belastbaar met elkaar moeten worden verbonden. Ze bestaan uit twee afzonderlijke componenten die pas direct vóór het aanbrengen van de lijm in de voorgeschreven mengverhouding worden samengebracht.
In deze blog laten we stap voor stap zien hoe u een 2K-lijm correct gebruikt, hoe duokoker, lijmmenger en doseerpistool samenwerken en waarop u moet letten bij mengverhouding, oppervlaktevoorbereiding, lijmapplicatie, verwerkingstijd, fixatie en uitharding.
Een 2K-lijm bestaat uit twee componenten die tot aan de verwerking van elkaar gescheiden blijven. Pas wanneer beide componenten worden samengebracht en gemengd, begint de chemische reactie waardoor de lijm uithardt.
Bij gebruiksklare duokokers bevinden beide componenten zich in afzonderlijke kamers. Bij het bedienen van het doseerpistool worden ze gelijktijdig uit de koker gedrukt en vervolgens door een passende lijmmenger geleid. In de menger worden de componenten betrouwbaar met elkaar gemengd voordat de lijm uit de punt komt.
Kort uitgelegd: De duokoker houdt beide componenten tot aan de verwerking gescheiden. De lijmmenger zorgt vervolgens direct vóór het aanbrengen van de lijm voor een gelijkmatige menging.
Door de gescheiden opslag wordt voorkomen dat de eigenlijke uithardingsreactie al in de koker begint. Pas na het mengen is de lijm gedurende een beperkte verwerkingstijd of potlife beschikbaar.
Bij een lijmsysteem met duokoker is het normaal gesproken niet nodig om de componenten handmatig af te meten en in een aparte houder te mengen. De koker is afgestemd op de voorgeschreven mengverhouding. In combinatie met het passende doseerpistool worden beide componenten gelijktijdig gedoseerd en in de lijmmenger met elkaar gemengd.
Voor een correcte verwerking van een 2K-lijm uit een duokoker moeten meerdere onderdelen op elkaar zijn afgestemd. Niet alleen de lijm zelf is belangrijk, maar ook de juiste accessoires voor dosering en applicatie.
Belangrijk: Mengverhouding, duokoker, doseerpistool, pistons en lijmmenger moeten op elkaar zijn afgestemd. Alleen een passende mengverhouding betekent niet automatisch dat ook de aansluiting van de koker of de lijmmenger past.
De mengverhouding geeft aan in welke verhouding de twee componenten van een 2K-lijm met elkaar moeten worden gecombineerd. Afhankelijk van het lijmsysteem kunnen bijvoorbeeld mengverhoudingen van 1:1, 2:1, 4:1 of 10:1 worden voorgeschreven.
Bij een verhouding van 1:1 worden beide componenten in gelijke hoeveelheden gedoseerd. Een verhouding van 10:1 betekent daarentegen dat tien delen van de eerste component met één deel van de tweede component worden gecombineerd.
Bij een passende duokoker wordt de vereiste verhouding bepaald door de verschillende afmetingen van de kokerkamers en de daarbij passende pistons van het doseerpistool. De componenten hoeven daarom niet handmatig te worden afgemeten.
De mengverhouding van de lijm is niet hetzelfde als de mechanische overbrengingsverhouding van een doseerpistool. De overbrengingsverhouding beschrijft de krachtoverbrenging bij het bedienen van de hendel. Deze waarde geeft niet aan in welke verhouding de twee lijmcomponenten worden gemengd.
Voorbeeld: Een doseerpistool kan een mechanische overbrengingsverhouding van 10:1 hebben en toch voor duokokers met verschillende mengverhoudingen worden gebruikt, mits adapterplaat en pistons overeenkomstig worden aangepast.
Een duokoker bestaat uit twee afzonderlijke kamers. Hierdoor blijven de twee componenten van de lijm tot direct vóór het aanbrengen van elkaar gescheiden.
De grootte van de afzonderlijke kamers is afgestemd op de voorgeschreven mengverhouding. Bij een 1:1-systeem zijn de kamers even groot. Bij een 10:1-systeem is één kamer aanzienlijk groter dan de andere.
Naast de mengverhouding verschillen duokokers ook in vorm en in de aansluiting voor de lijmmenger. Een lijmmenger kan daarom ondanks een passende mengverhouding ongeschikt zijn wanneer de aansluiting niet bij de koker past.
In ons assortiment worden bijvoorbeeld duokokers met MAH-/MAQ-bajonet en kokers met een B-systeemaansluiting gebruikt.
Belangrijk: Controleer vóór de verwerking altijd de mengverhouding en het aansluitsysteem van de duokoker.
De lijmmenger, ook vaak mengtuit of statische menger genoemd, brengt de afzonderlijke componenten samen en mengt ze tijdens het uitpersen. Binnenin bevinden zich vaste mengelementen waar het materiaal doorheen wordt geleid en herhaaldelijk met elkaar wordt gemengd. In deze blog gebruiken we overeenkomstig onze productbenamingen voornamelijk de term lijmmenger.
Welke lijmmenger nodig is, hangt vooral af van de aansluiting van de duokoker en de betreffende mengverhouding.
Duokokers met een MAH-/MAQ-bajonet hebben een daarvoor bestemde lijmmenger met MAH-/MAQ-bajonet nodig. Dit aansluitsysteem kan afhankelijk van de koker bij verschillende mengverhoudingen worden gebruikt.
Bij duokokers met een B-systeem is een daarvoor bestemde lijmmenger nodig. Onze MBQ-lijmmenger voor het B-systeem beschikt over gescheiden materiaalinlaten. De componenten komen daardoor pas binnen in de lijmmenger met elkaar in contact.
Zodra beide componenten in de lijmmenger met elkaar worden gemengd, begint de reactie van de lijm. Het materiaal dat in de menger achterblijft, reageert en hardt vervolgens uit.
Een lijmmenger waarin de gemengde lijm al heeft gereageerd of uitgehard, kan niet opnieuw worden gebruikt. Wanneer een hersluitbare koker later opnieuw wordt gebruikt, wordt daarom een nieuwe lijmmenger geplaatst.
Onthoud: De lijmkoker kan bij daarvoor bedoelde systemen later opnieuw worden gebruikt. Een lijmmenger met uitgeharde lijm niet.
Het doseerpistool dient om beide componenten gelijkmatig uit de duokoker te doseren. Hiervoor moeten adapterplaat en pistons bij de gebruikte koker passen.
Ons 2K-doseerpistool voor duokokers tot 50 ml kan met verschillende adapterplaten en verwisselbare pistons worden aangepast aan verschillende kokervormen en mengverhoudingen.
| Adapterplaat | Kokervorm / verhouding | Pistons |
|---|---|---|
| Geel | Rechthoekige flens / 1:1 | 2 × Ø 13 mm |
| Blauw | Ronde flens / 2:1 | Ø 19 mm + Ø 13 mm |
| Rood | Ronde flens / onder andere 10:1 | Bij onze 10:1-systemen Ø 24 mm + Ø 7 mm |
Trek de toevoerstang volledig terug. Trek vervolgens de adapterplaat omhoog en klap deze naar voren. Nu kan de duokoker worden geplaatst en kan de adapterplaat weer in de daarvoor bedoelde positie worden gebracht.
Wanneer een andere kokervorm of mengverhouding wordt gebruikt, moeten adapterplaat en pistons indien nodig worden vervangen. De pistons moeten altijd passen bij de twee kamers van de gebruikte duokoker.
Tip: Voor het vervangen van de pistons kan de toevoerstang volledig naar voren worden geschoven. De pistons worden handvast gemonteerd.
Een betrouwbare verlijming begint met schone verbindingsdelen die geschikt zijn voor de gebruikte lijm. Stof, vet, olie, lossingsmiddelen en andere verontreinigingen kunnen de hechting verminderen.
De oppervlakken moeten vóór het verbinden schoon en droog zijn. Gebruik voor de reiniging een reiniger die geschikt is voor het betreffende materiaal en de gebruikte lijm.
Dat hangt af van het gebruikte lijmsysteem. Bij bepaalde lijmen schrijven de verwerkingsinstructies voor dat de oppervlakken licht moeten worden opgeschuurd. Voor andere systemen gelden andere voorschriften voor de oppervlaktevoorbereiding of het gebruik van een primer.
Daarom moeten altijd de verwerkingsinstructies van de gebruikte lijm worden gevolgd.
Belangrijk: Oppervlaktevoorbereiding, uitlijning van de onderdelen en benodigde fixatiehulpmiddelen moeten zijn afgerond voordat beide componenten in de lijmmenger worden samengebracht.
Bij de verwerking van een 2K-lijm uit een duokoker is een duidelijke volgorde bijzonder belangrijk. Zodra beide componenten met elkaar worden gemengd, is alleen nog de betreffende verwerkingstijd of potlife beschikbaar.
Controleer eerst welke materialen met elkaar moeten worden verbonden en of de gekozen 2K-lijm geschikt is voor deze materiaalcombinatie en de geplande toepassing.
Controleer de voorgeschreven mengverhouding evenals de vorm en aansluiting van de duokoker. Alleen wanneer koker en accessoires op elkaar zijn afgestemd, kan de lijm correct worden gedoseerd en verwerkt.
Plaats de passende adapterplaat en de bij het kokersysteem behorende pistons in het doseerpistool. Controleer vervolgens of alle onderdelen correct zijn geplaatst en stevig vastzitten.
Reinig en droog de voorziene lijmvlakken volgens de voorschriften van de lijm. Indien nodig worden aanvullende stappen uitgevoerd, zoals opschuren of een primerbehandeling.
Trek de toevoerstang van het doseerpistool volledig terug en plaats de duokoker. Vervolgens wordt de adapterplaat weer in de daarvoor bedoelde positie gebracht.
Verwijder voorzichtig de daarvoor bestemde afsluiting van de duokoker. Let erop dat de koker daarbij nog niet onder druk staat en dat er geen materiaal ongecontroleerd naar buiten komt.
Wanneer de verwerkingsinstructies dit voorschrijven, doseert u een kleine hoeveelheid van beide componenten op een teststuk. Controleer daarbij of beide materialen vrij en gelijkmatig uit de koker komen.
Monteer een nieuwe lijmmenger die zowel bij de aansluiting van de duokoker als bij de voorgeschreven mengverhouding van de gebruikte 2K-lijm past.
Doseer na het plaatsen van de lijmmenger eerst een kleine hoeveelheid lijm. Volg daarbij de verwerkingsinstructies van het betreffende lijmsysteem en controleer de materiaaluitstroom.
Breng de gemengde lijm gelijkmatig en in voldoende hoeveelheid op het voorziene lijmvlak aan. Bij het samenvoegen moeten de voorziene oppervlakken volledig worden bevochtigd.
Voeg de voorbereide onderdelen binnen de opgegeven verwerkingstijd of potlife samen. Lijn beide onderdelen vervolgens zorgvuldig uit in de gewenste positie.
Zet de samengevoegde onderdelen betrouwbaar vast tegen verschuiven of verplaatsen. De fixatie blijft gehandhaafd totdat de opgegeven fixeertijd of handvastheid van de lijm is bereikt.
Verwijder overtollige lijm indien mogelijk vóór de volledige uitharding van de aangrenzende oppervlakken. Gereageerd of uitgehard materiaal is later aanzienlijk moeilijker te verwijderen.
Praktijktip: Bereid lijmvlakken, doseerpistool, lijmmenger en fixatiehulpmiddelen volledig voor voordat beide componenten met elkaar worden gemengd.
Bij 2K-lijmen worden verschillende tijdsaanduidingen gebruikt. Welke begrippen en tijden gelden, hangt af van de betreffende lijm.
De verwerkingstijd beschrijft de periode waarin de gemengde lijm kan worden verwerkt. Binnen dit tijdsvenster moeten het aanbrengen van de lijm en het samenvoegen of positioneren van de onderdelen plaatsvinden.
Bij andere lijmsystemen wordt het begrip potlife gebruikt. Dit beschrijft de periode tussen het combineren en mengen van de componenten en het moment waarop de lijm niet meer bruikbaar is.
De fixeertijd beschrijft de periode waarin de onderdelen na het samenvoegen onbeweeglijk in hun voorziene positie moeten worden gehouden. Sommige technische gegevensbladen gebruiken hiervoor ook het begrip handvastheid.
Een verbinding kan al handvast zijn terwijl de lijm zijn uiteindelijke eigenschappen nog niet heeft bereikt. De fixeertijd mag daarom niet automatisch gelijk worden gesteld aan de volledige uitharding of eindsterkte.
De aangegeven verwerkings-, fixeer- en uithardingstijden gelden onder de omstandigheden die in het betreffende technische gegevensblad zijn vermeld. Afhankelijk van het lijmsysteem kan de omgevingstemperatuur de reactie en daarmee ook de fixeertijd beïnvloeden. De tijdsaanduidingen moeten daarom altijd samen met de voorgeschreven verwerkingstemperaturen van de gebruikte lijm worden bekeken.
Belangrijk: Verwerkings-, fixeer- en uithardingstijden zijn productspecifiek en kunnen daarnaast worden beïnvloed door temperatuur, lijmspleet en andere verwerkingsomstandigheden.
Bij een lijmverbinding moeten de onderdelen niet standaard met een zo hoog mogelijke druk volledig tegen elkaar worden geperst. Afhankelijk van het lijmsysteem kunnen voorschriften gelden voor de lijmlaag of de toegestane lijmspleet.
Spleetvullende 2K-lijmen kunnen binnen hun productspecifieke grenzen ook oneffenheden of afstanden tussen de te verbinden oppervlakken overbruggen.
Het spleetvullend vermogen geeft aan binnen welk bereik een lijm een afstand tussen de te verbinden oppervlakken kan overbruggen.
Belangrijk: Het toegestane spleetvullend vermogen is productspecifiek. Gegevens over lijmlaagdikte uit afzonderlijke testmethoden mogen niet automatisch worden overgenomen als algemene toegestane lijmspleet.
Veel duokokers hoeven niet tijdens één toepassing volledig te worden opgebruikt. Zolang beide componenten in de koker van elkaar gescheiden blijven en het lijmsysteem geschikt is om opnieuw te worden afgesloten, kan het resterende materiaal later opnieuw worden gebruikt.
De gebruikte lijmmenger wordt na afloop van de verwerking van de koker verwijderd. Wanneer zich daarin al gemengde lijm bevindt, reageert deze en hardt vervolgens uit.
Sluit de duokoker met de daarvoor bedoelde afsluiting en bewaar deze volgens de productspecifieke voorschriften.
Wanneer de koker later opnieuw wordt gebruikt, wordt een nieuwe lijmmenger gemonteerd die bij het kokersysteem past.
Onthoud: Een hersluitbare lijmkoker kan later opnieuw worden gebruikt. Een lijmmenger met reeds gereageerde of uitgeharde lijm moet daarentegen worden vervangen.
Lijmresten zijn doorgaans gemakkelijker te verwijderen zolang de lijm nog niet volledig is uitgehard. Verbindingsdelen en gereedschappen moeten daarom indien nodig zo snel mogelijk na het aanbrengen van de lijm worden gereinigd.
Welke reiniger mag worden gebruikt, hangt af van de betreffende lijm en het materiaal. Agressieve of ongeschikte oplosmiddelen kunnen kunststoffen aantasten of het uithardingsproces beïnvloeden.
Uitgeharde 2K-lijm kan afhankelijk van het systeem alleen nog mechanisch worden verwijderd.
Tip: Volg voor de reiniging altijd de voorschriften van de gebruikte lijm en controleer de compatibiliteit van de reiniger met het materiaal.
Ook bij de opslag verschillen 2-componentenlijmen van elkaar. Opslagtemperatuur en opslagduur kunnen invloed hebben op de houdbaarheid en latere verwerking.
De kokers moeten volgens de productspecifieke voorschriften gesloten worden bewaard, tegen ongeschikte temperaturen worden beschermd en binnen de aangegeven houdbaarheid worden verwerkt.
Belangrijk: Voor opslagtemperatuur en houdbaarheid zijn altijd de gegevens in het technische gegevensblad van de gebruikte lijm bepalend.
Welke 2K-lijm wordt gebruikt, hangt vooral af van de materialen die met elkaar moeten worden verbonden. Voor verschillende kunststoffen en materiaalcombinaties zijn passende lijmsystemen beschikbaar.
Een uitgebreid overzicht van de lijmkeuze per kunststof vindt u in onze blog Welke lijm voor kunststof?.
| Materiaal / toepassing | Voorbeeld uit ons assortiment | Mengverhouding |
|---|---|---|
| Polyethyleen, met name PE-HD, PE500 en PE1000 | S-Polybond PEprofi | 10 lijm : 1 activator |
| Polypropyleen, met name PP-H en PP-C | S-Polybond PPprofi | 10 lijm : 1 activator |
| Geschikte kunststoffen, metalen en composietmaterialen voor structurele verlijmingen | S-Polybond 2K MMAprofi | 1:1 |
| Geschikte thermoplastische kunststoffen, metalen en composietmaterialen met korte potlife | Plexus MA300™ | 1:1 |
| Geschikte thermoplastische kunststoffen, metalen en composietmaterialen met langere potlife | Plexus MA310™ | 1:1 |
Naast de geschiktheid voor het materiaal kan ook de beschikbare verwerkingstijd belangrijk zijn bij de keuze. Een lijm met een korte potlife is bijvoorbeeld geschikt voor toepassingen waarbij de onderdelen snel kunnen worden samengevoegd. Bij grotere onderdelen of onderdelen die nauwkeurig moeten worden uitgelijnd, kan een langere potlife meer tijd bieden voor positionering en fixatie.
Als concrete voorbeelden heeft Plexus MA300™ bij +23 °C een potlife van 3 tot 6 minuten en een fixeertijd van 12 tot 15 minuten. Bij Plexus MA310™ bedragen deze waarden respectievelijk 15 tot 18 minuten en 45 tot 55 minuten.
PEprofi en PPprofi hebben een verwerkingstijd of open tijd van ongeveer 3 minuten. De handvastheid of fixeertijd bedraagt bij +25 °C ongeveer 90 tot 250 minuten, terwijl de eindsterkte na ongeveer 8 tot 24 uur wordt bereikt.
2-componentenlijmen verschillen in hun chemische samenstelling. Lees en volg daarom vóór gebruik de actuele veiligheidsinformatiebladen van de betreffende componenten.
Belangrijk: De informatie in deze blog vervangt niet de technische gegevensbladen en veiligheidsinformatiebladen van de gebruikte lijm. Deze moeten vóór de verwerking worden geraadpleegd.
Bij een 2K-lijm moeten niet alleen de twee componenten van de lijm bij elkaar passen. Ook duokoker, mengverhouding, doseerpistool, adapterplaat, pistons en lijmmenger moeten op elkaar zijn afgestemd.
Voor een betrouwbare verlijming moeten de lijmvlakken volledig zijn voorbereid voordat de lijm wordt gemengd. Vervolgens worden de componenten in de juiste verhouding gedoseerd, in de lijmmenger gemengd en binnen de voorgeschreven verwerkingstijd of potlife aangebracht.
Na het samenvoegen moeten de onderdelen onbeweeglijk blijven totdat de voorgeschreven fixeertijd of handvastheid is bereikt. Een daarvoor geschikte aangebroken lijmkoker kan na de verwerking opnieuw worden afgesloten en later met een nieuwe lijmmenger worden gebruikt.
Welke 2K-lijm uiteindelijk geschikt is, hangt af van het materiaal, de toepassing en de latere belasting. Passende lijmen, lijmmengers en accessoires voor de verwerking vindt u in onze webshop.
Een 2K-lijm bestaat uit twee afzonderlijke componenten die pas direct vóór de verwerking met elkaar worden gemengd. Na het mengen begint de chemische reactie en daarmee de uitharding van de lijm.
Een duokoker heeft twee afzonderlijke kamers voor de twee componenten van de lijm. Bij het bedienen van het passende doseerpistool worden beide componenten gelijktijdig gedoseerd en vervolgens in de lijmmenger met elkaar gemengd.
Bij een 2K-lijm in een passende duokoker hoeven de componenten niet met de hand te worden afgemeten. De dosering vindt plaats via de koker en de passende pistons van het doseerpistool. Vervolgens worden beide componenten in de lijmmenger gemengd.
De mengverhouding geeft aan in welke verhouding beide componenten worden gecombineerd. Bij 1:1 worden beide componenten in gelijke hoeveelheden gedoseerd. Bij 10:1 worden tien delen van de eerste component met één deel van de tweede component gecombineerd.
De lijmmenger moet bij de aansluiting van de duokoker en bij de voorgeschreven mengverhouding passen. Alleen de mengverhouding is niet voldoende om de juiste menger te kiezen.
Een lijmmenger waarin de gemengde lijm al heeft gereageerd of uitgehard, kan niet opnieuw worden gebruikt. Wanneer een hersluitbare koker later opnieuw wordt gebruikt, wordt een nieuwe passende lijmmenger geplaatst.
De verwerkingstijd beschrijft het tijdsvenster waarin de gemengde lijm kan worden verwerkt. De fixeertijd beschrijft daarentegen de periode waarin de reeds samengevoegde onderdelen onbeweeglijk moeten worden gehouden.
Bij 2K-lijmen wordt technisch gesproken van uitharding. Hoe lang de lijm nodig heeft om volledig uit te harden of de eindsterkte te bereiken, hangt af van het betreffende lijmsysteem en de verwerkingsomstandigheden. De fixeertijd mag daarbij niet worden gelijkgesteld aan de volledige uitharding.
Wanneer het gebruikte lijmsysteem geschikt is om opnieuw te worden afgesloten, kan de duokoker na de verwerking worden gesloten en later opnieuw worden gebruikt. Voor de volgende toepassing is een nieuwe lijmmenger nodig.
Voor kunststoffen met een lage oppervlakte-energie zoals polyethyleen en polypropyleen moeten speciaal daarvoor ontwikkelde lijmsystemen worden gebruikt. In ons assortiment zijn daarvoor S-Polybond PEprofi voor polyethyleen en S-Polybond PPprofi voor polypropyleen beschikbaar.